Asosiy mazmunga o‘tish

Universitet ustavi (nizomi)

Quyida ustavning 13 bobi bo‘yicha qisqacha ma’lumot berilgan. To‘liq matn o‘zbek tilidagi PDF nusxada taqdim etilgan. Boshqa tillardagi mazmun rasmiy tarjima emas, axborot uchun tayyorlangan qisqa bayondir.

2025-yil 11-avgustda muassislar tomonidan tasdiqlangan universitet ustavining asosiy qoidalari va 15 betlik PDF nusxasi.

1. Umumiy qoidalar

Ustav universitetning maqomi, maqsadi, vazifalari va faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. Unda universitet PQ-24-son qaror asosida tashkil etilgan, mas’uliyati cheklangan jamiyat shaklidagi nodavlat oliy ta’lim tashkiloti sifatida ta’riflangan.

2. Maqsad va asosiy vazifalar

Turkiy davlatlar o‘rtasida ta’lim, ilm-fan va innovatsiyalar bo‘yicha hamkorlikni mustahkamlash, xalqaro tajriba asosida malakali kadrlar tayyorlash belgilangan. Muhandislik, axborot texnologiyalari, tibbiyot, qishloq xo‘jaligi va boshqa sohalar bo‘yicha hamkorlik, akademik mobillik, kredit-modul tizimi va raqamli boshqaruv ustuvor vazifalar sifatida keltirilgan. Litsenziya talab qilinadigan faoliyat tegishli litsenziya olingandan keyin amalga oshirilishi ko‘rsatilgan.

3. Boshqaruv organlari

Boshqaruv kengashi oliy boshqaruv organi, Senat akademik faoliyat bo‘yicha kollegial organ sifatida belgilangan. Direktor jamiyatga umumiy rahbarlik qiladi va bir vaqtning o‘zida universitet rektori hisoblanadi. Rektor o‘quv, ilmiy va ma’naviy-ma’rifiy faoliyatni boshqaradi. Kengash tashkiliy tuzilma va rivojlanish masalalarini ko‘rib chiqadi, rektor va prorektorni tayinlaydi hamda ularning faoliyatini nazorat qiladi.

4. Muassislarning huquq va majburiyatlari

Muassislarning boshqaruvda ishtirok etish, faoliyat va moliyaviy hujjatlar bilan tanishish, foydani taqsimlashda qatnashish huquqlari ko‘rsatilgan. Ular qonunchilik va ichki hujjatlarga rioya qilishi, belgilangan hissalarni kiritishi hamda maxfiy axborotni oshkor etmasligi kerak.

5. Ta’lim va ilmiy-metodik faoliyat

O‘quv dasturlarini hamkor oliy ta’lim tashkilotlari tajribasi va davlat ta’lim standartlarini hisobga olib ishlab chiqish, kredit tizimi va GPA asosida baholash nazarda tutilgan. 2025-yilgi ustavning 21-bandida o‘zbek, turk va ingliz tillari sanalgan. Yo‘nalish sahifalaridagi ta’lim tillari esa keyinroq berilgan tegishli akkreditatsiya hujjatlariga ko‘ra ko‘rsatiladi. Hamkor diplomlari va qo‘shma dasturlar haqidagi qoidalar ushbu ustavda bayon qilingan; ularning har bir yo‘nalish bo‘yicha amaliy shartlari alohida hujjatlar bilan belgilanadi.

6. Talabalarning huquq va majburiyatlari

Talabalarning ta’lim resurslaridan foydalanish, maslahat olish, ilmiy ishlar va tadbirlarda qatnashish, ta’lim sifatini yaxshilash bo‘yicha taklif berish huquqlari belgilangan. O‘quv dasturini o‘zlashtirish, darslarda qatnashish, ichki tartib va odob-axloq qoidalariga rioya qilish, mulkni asrash va shartnoma majburiyatlarini bajarish talab etiladi. Akademik almashinuv, stipendiya, akademik ta’til, turar joy, o‘qishni ko‘chirish va qayta tiklash masalalari ham qamrab olingan. Turar joy sig‘imdan kelib chiqib ajratilishi ko‘rsatilgan; aniq o‘rinlar va to‘lovlar ushbu hujjatda berilmagan.

7. Professor-o‘qituvchilar va xodimlar

Professor-o‘qituvchilar, ilmiy va yordamchi xodimlar toifalari, ularning huquq va vazifalari bayon etilgan. Ta’lim sifatini ta’minlash, talabalar bilimini xolis baholash, o‘quv materiallarini yangilash, ilmiy ishlar olib borish va malaka oshirishga alohida e’tibor berilgan.

8. Moliya-xo‘jalik faoliyati

Moliyalashtirish manbalari sifatida Respublika oliy ta’lim kengashi va universitet mablag‘lari, ta’lim xizmatlaridan tushumlar, xayriyalar, grantlar va boshqa ruxsat etilgan manbalar keltirilgan. Mustaqil rejalashtirish, buxgalteriya hisobi va hisobot berish tartiblari bayon qilingan. Ustavda yo‘nalishlar kesimida kontrakt summalari ko‘rsatilmagan.

9. Hujjatlarni saqlash

Ta’sis va ro‘yxatdan o‘tish hujjatlari, mulkka doir hujjatlar, boshqaruv organlari bayonnomalari, taftish va audit xulosalarini saqlash tartibi belgilangan. Hujjatlar universitet joylashgan manzilda saqlanadi va muassislarning talabi bo‘yicha taqdim etiladi.

10. Xalqaro faoliyat

Xorijiy ta’lim tashkilotlari bilan bevosita hamkorlik qilish, shartnomalar asosida chet el fuqarolarini o‘qitish, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, xodimlarning xorijiy stajirovkalarini imkoniyat doirasida tashkil etish nazarda tutilgan.

11. Ustav fondi va ulushlar

2025-yilgi ustavda ustav fondi 1 250 000 000 so‘m etib belgilangan. 58-bandga ko‘ra, Respublika oliy ta’lim kengashi ulushi — 20%, Turkiya oliy ta’lim kengashi ulushi — 20%, Turk dunyosi ta’lim va ilm-fan konsorsiumi ulushi — 60%. Turkiya tomonining hissasi o‘quv dasturlari va kutubxona bazasi ko‘rinishida nazarda tutilgan. Bu ustavda qayd etilgan kapital va ulushlar haqidagi ma’lumotdir.

12. Foydani taqsimlash

Foydani muassislar o‘rtasida ustavda belgilangan ulushlarga muvofiq taqsimlash ko‘rsatilgan.

13. Yakunlovchi qoidalar

Ustavga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, universitetni qayta tashkil etish va tugatish muassislar qaroriga binoan amalga oshiriladi. 62-bandga ko‘ra, ustav davlat ro‘yxatidan o‘tgan kundan kuchga kiradi. Taqdim etilgan nusxada davlat ro‘yxatidan o‘tish sanasi ko‘rsatilmagan; muqovadagi 2025-yil 11-avgust sanasi muassislar tasdiqlagan sanadir.

Ustavning to‘liq matnini yuklab olish (PDF, 15 bet)